трета година

Преку врските достапете до насловите што ве интересираат:

Наставна програма по македонски јазик и литература за трета година средно стручно образование.

Македонски јазик

Тема 1

Историски развиток на македонскиот јазик (3) - повторување

- Македонскиот јазик меѓу двете светски војни (Македонскиот јазик во текот на НОБ; прогласување на македонскиот јазик како службен во НРМ (2 август 1944);

- Преглед на развитокот на македонскиот гласовен систем; 

- Преглед на промените во граматичкиот систем на македонскиот јазик.

- прашања за повторување

Тема 2

Синтакса (28)

1. Синтаксата како дел од граматиката (задачи на синтаксата, именска група и синтагма); 

2. Реченица, дефиниција на реченицата, видови реченици;

3. Граматичка структура на реченицата (реченични членови);

4. Проста реченица:

- прирок: глаголски и именски;


- подмет;

- согласување меѓу подметот и прирокот;

- модална карактеристика (структура) на реченицата: расказни, прашални, заповедни и желбени реченици;

- безлични реченици;

- активни и пасивни реченици;

- негација;

- предмет (директен и индиректен); удвојување на директниот и индиректниот предмет; предмет со предлог (предлошки предмет);

- прилошки определби (време, место, начин, причина, количество, цел, услов, допуштање);

- второстепени реченични членови: атрибут и апозиција;

- реченични еквиваленти.

- Вежби 1 (подмет и прирок)

- вежби 2 (предмет)

- вежби 3 (прилошки определби, атрибут)

5        Сложена реченица:

*         сврзнички и бесврзнички сложени реченици;

*         независносложени реченици:

-         составни;

-         спротивни;

-         разделни;

-         исклучни;

-         заклучни.

*         зависносложени реченици

-         временски;

-         причински:

-         условни;

-         последични;

-         целни;

-         допусни;

-         начински.

Вежби за сложени реченици

Заедничкото кај одделни видови зависносложени реченици

            Редот на дел-речениците во сложената реченица

Подрачје: Практично-професионална комуникација

Тема 1

Креативно пишување (6)

1. Есеј (коментар, резиме)

-         структура и композиција на есејот;

-         видови есеи;
-         литературни есеи.

Тема 2

Масовни медиуми (6)

1. Весник (списание)

-         одлики и функции на списанијата;

-         јазикот на списанијата

2. Радио

-         одлики и функции на радиото;

-         јазикот на радиото.

3. Телевизија

-         одлики и функции на телевизијата

-         јазикот на телевизијата

(иако го нема во програмата неопходно е да се спомене интернетот како масовен медиум и неговата функција и јазик)

Тема 3

Презентација (4)

1. Реклама и рекламирање

-         одлики и функции на рекламата;

-         елементи на рекламата и видови реклама;

-         рекламирање сопствен производ и услуга.

ПИСМЕНА РАБОТА - критериуми за оценување;


Пример за пишување писмена работа

Литература

Тема 1

Реализам (5)

- Појава на реализмот; видови реализам;

- Оноре де Балзак 

- „Чичко Горио“ од Балзак

- Ф.М. Достоевски 

- „Злосторство и казна“(прераскажана)

- Л.Н. Толстој „Смртта на Иван Илич“

Тема 2

Модерната во светската литература (5)

Појава, особености и главни претставници;

Едгар Алан По „Гавранот“

Од биографијата на По, песните: „Песна“, „Анабел Ли“, „Ѕвона“ 

Романот „Авантурите на Артур Гордон Пим“ од Е.А.По

Шарл Бодлер „Албатрос“

Тема 3

Македонската литература кон крајот на XIX и почетокот на XX век (5)

Марко Цепенков „Силјан Штркот“

„Силјан Штркот“ (целата приказна) 

„Силјан Штркот“ (раскажана)

Војдан Поп Георгиев Чернодрински 

„Македонска крвава свадба“ (раскажана)

Тема 4

Македонската литература меѓу двете светски војни (17)

Појава, особености и главни претставници;

- Васил Иљоски - „Чорбаџи Теодос“(раскажана);

„Чорбаџи Теодос“ - целата драма ПРВ ЧИН; ВТОР ЧИН; ТРЕТ ЧИН 

„Бегалка“ од Васил Иљоски (целата драма);

- Антон Панов - „Печалбари“ (раскажана);

„Печалбари“ од Антон Панов (целата драма)

- Ристо Крле - „Парите се отепувачка“(раскажана);

 „Парите се отепувачка“ од Ристо Крле (целата драма);

- Кочо Рацин „Песни“ (избор);

- Венко Марковски „Песни“ (избор);

( „Робии“ - македонски епос од Венко Марковски )


- Коле Неделковски - „Глас од Македонија“

Избор песни од Коле Неделковски;

- Писатели Македонци кои пишувале на други јазици:

-         Никола Јонков Вапцаров - живот и творештво;

-         Стојан Христов

Македонската поезија во текот на НОБ:

-         Мите Богоевски - живот и творештво;

-         Ацо Краманов - живот и избор од творештвото.

Тема 4

Повоена македонска литература (15)

- Појава, особености и главни претставници;

- Славко Јаневски „Улица“;

- Стале Попов „Крпен живот“;

- Ѓорѓи Абаџиев „Пустина“

Лектири:
1.  Јасунари Кавабата „Земјата на снегот“;

2.  Габриел Гарсија Маркес  (биографија и кратка историја на Венецуела)

 „На полковникот нема кој да му пишува“

„Сто години самотија“

3. Елисавета Багрјана „Песни“ (избор);

4. Михаил Ренџов „Псалми“;

5. Н.В.Гогољ „Избор од расказите“;

6. А. Ками „Недоразбирање“.