Наставна програма за втора година стручно образование по македонски јазик и литература
1. тема
Историски развој на македонскиот јазик
1.1. Македонското јазично прашање на преминот од 19. во 20. век (Јазикот на македонските автори: К. Миладинов, Р. Жинзифов, Г. Прличев)
1.2. Учебникарската дејност во Македонија: П. Зографски, Ѓ. Пулевски, К. Шапкарев.
1.3.Лозарите - претходници на Мисирков
- општествено-политичките прилики во Македонија во втората половина на 19. век
1.4. К.П.Мисирков: Живот и дело и неговите погледи за македонскиот литературен јазик. („За македонцките работи“)
- Неколку зборои за македонцкиот литературен јазик
- резиме на темата (со прашања за повторување)
- тест прашања за темата Историски развој на македонскиот јазик (2)
2. тема
Морфологија и морфосинтакса
2.1. Морфологијата како дел од граматиката; Поим за морфема; Видови морфеми;
Збороформа; Зборовни групи и подгрупи.
2.2. Именки, класификација
- граматички категории кај именките
- форми за обраќање кај именките (вокативни форми)
2.2.1. Образување и функции на именките во реченицата
2.3. Придавки; Поделба на придавките
2.3.1. Граматички категории на придавките
- степенување на придавките, 2.3.2. Функции на придавките во реченицата (+ вежби)
2.4. Броеви (Граматички категории; Броеви за одредена и приближна бројност)
2.5. Заменки; Видови заменки (според значењето и функцијата)
- вежби за именски зборови
2.6. Глаголи
Граматички категории на глаголот
2.6.1. Класификација на глаголите (групи и подгрупи) Формите на глаголот
Прости глаголски форми: (Сегашно време; Заповеден начин; Минато определено (свршено и несвршено) време)
2.6.4. Нелични глаголски форми (именски форми на глаголот) (Глаголска л-форма; Глаголска придавка; Глаголска именка; Глаголски прилог)
Сложени глаголски форми: (Минато неопределено (свршено и несвршено) време; Предминато време; Идно време, минато-идно време, идно-прекажано време; Можен начин; Глаголски конструкции со сум и има)
2.7. Прилози; Потекло, образување, поделба и функции
2.8. Предлози
2.9. Сврзници и сврзувачки зборови
2.10. Честички
- Извици; - Модални зборови
- вежби - глаголи и неменливи зборови
3. тема
Лексикологија - вовед
3.1. Поим за зборот и основни типови лексички значења на зборовите
3.2. Лексиката според процесот на обновување
3.3. Лексиката според потеклото на зборовите
- стилска вредност на зборовите (деминутиви, хипокористици, аугментативи, пејоративи)
3.4. Лексиката според формата и сферата на употреба
- вежби лексикологија
4. тема
Лексикографија
4.1. Поим и предмет на лексикографијата
4.2. Основни типови речници (лингвистички и енциклопедиски речници)
Подрачје: Комуникации
1. тема
Практично-професионална комуникација
1.1. Разговор
1.2. Опишување (дескрипција)
1.3. Раскажување и прераскажување
2. тема
Известување
2.1. Вест
2.2. Соопштение
2.3. Покана
2.4. Реферат
2.5. Телеграма
3. Импресија
4. Интерпретирање
4.1. Читање
4.2. Рецитирање
5. тема
Литературно-научни видови и публицистика
5.1. Биографија
5.2. Автобиографија
5.3. Патопис
5.4. Репортажа
5.5. Фељтон
Подрачје: Литература
1. тема
Хуманизмот и ренесансата во Европа
1.1. Данте Алегиери
„Божествена комедија“- „Пеколот“ со илустрации
(Воведна песна - анализа)
„Воведна песна“ - текстот на целата песна
- корисни врски за „Пеколот“ од Данте
1.2. Франческо Петрарка
„Канцониер“ (10 сонети)
1.3. Вилијам Шекспир - живот и творештво -„Хамлет“
- „Хамлет“ (прераскажана)
- ликот на Хамлет
1.4. Мигел де Сервантес „Дон Кихот“ (вовед)
- „Дон Кихот“ (прераскажана)
2. тема
Класицизмот во европската литература
2.1. Жан Батист Поклен Молиер „Тартиф“
- извадоци од „Тартиф“ (1чин)
3. тема
Просветителство
3.1. Просветителството во Европа (преглед)
3.2. Просветителството во Македонија
3.2.1. Јоаким Крчовски („Слово заради завист“)
- „Слово заради завист“ (текстот)
3.2.2. Кирил Пејчиновиќ
- извадоци од „Слово за празниците“ („Огледало“)
- значењето и јазикот на првите македонски просветители (+ прашања за повторување)
- првите македонски печатници
3.2.3. Теодосија Синаитски (печатниците)
3.2.4. Јордан Хаџи Константинов - Џинот
4. тема
Романтизам
4.1. Романтизмот во Европа (особености)
4.1.1. Џорџ Гордон Бајрон „Странствувањето на Чајлд Харолд“
4.1.2. Александар С. Пушкин „Евгениј Онегин“
4.2. Романтизмот и културната преродба во Македонија
Собирачи на македонското народно творештво:
4.2.1. Димитрија Миладинов
4.2.2. Константин Миладинов - поетско творештво
4.2.3. Рајко Жинзифов: „Глас“, „Прошедба“
4.2.4. Григор Прличев „Сердарот“
Лектири:
1. Џовани Бокачо „Декамерон“
- цели раскази од „Декамерон“ - „Увод“, „Босилокот на Изабета“, „Форезе и Џото“, „Славејчето“, „Франческа и огледалото“, „Приказна за соколот“, „Маркизот од Салуцо“
2. Франце Прешерн „Сонетен венец“
3. Македонски народни приказни
4. Григор Прличев „Скендербег“
5. По избор на учениците
2.2. Соопштение
2.3. Покана
2.4. Реферат
2.5. Телеграма
3. Импресија
4. Интерпретирање
4.1. Читање
4.2. Рецитирање
5. тема
Литературно-научни видови и публицистика
5.1. Биографија
5.2. Автобиографија
5.3. Патопис
5.4. Репортажа
5.5. Фељтон
Подрачје: Литература
1. тема
Хуманизмот и ренесансата во Европа
1.1. Данте Алегиери
„Божествена комедија“- „Пеколот“ со илустрации
(Воведна песна - анализа)
„Воведна песна“ - текстот на целата песна
- корисни врски за „Пеколот“ од Данте
1.2. Франческо Петрарка
„Канцониер“ (10 сонети)
1.3. Вилијам Шекспир - живот и творештво -„Хамлет“
- „Хамлет“ (прераскажана)
- ликот на Хамлет
1.4. Мигел де Сервантес „Дон Кихот“ (вовед)
- „Дон Кихот“ (прераскажана)
2. тема
Класицизмот во европската литература
2.1. Жан Батист Поклен Молиер „Тартиф“
- извадоци од „Тартиф“ (1чин)
3. тема
Просветителство
3.1. Просветителството во Европа (преглед)
3.2. Просветителството во Македонија
3.2.1. Јоаким Крчовски („Слово заради завист“)
- „Слово заради завист“ (текстот)
3.2.2. Кирил Пејчиновиќ
- извадоци од „Слово за празниците“ („Огледало“)
- значењето и јазикот на првите македонски просветители (+ прашања за повторување)
- првите македонски печатници
3.2.3. Теодосија Синаитски (печатниците)
3.2.4. Јордан Хаџи Константинов - Џинот
4. тема
Романтизам
4.1. Романтизмот во Европа (особености)
4.1.1. Џорџ Гордон Бајрон „Странствувањето на Чајлд Харолд“
4.1.2. Александар С. Пушкин „Евгениј Онегин“
4.2. Романтизмот и културната преродба во Македонија
Собирачи на македонското народно творештво:
4.2.1. Димитрија Миладинов
4.2.2. Константин Миладинов - поетско творештво
4.2.3. Рајко Жинзифов: „Глас“, „Прошедба“
4.2.4. Григор Прличев „Сердарот“
Лектири:
1. Џовани Бокачо „Декамерон“
- цели раскази од „Декамерон“ - „Увод“, „Босилокот на Изабета“, „Форезе и Џото“, „Славејчето“, „Франческа и огледалото“, „Приказна за соколот“, „Маркизот од Салуцо“
2. Франце Прешерн „Сонетен венец“
3. Македонски народни приказни
4. Григор Прличев „Скендербег“
5. По избор на учениците